Terug naar overzicht
Alles over GACS-wetgeving:
slimme gebouwsturing_
Vanaf 1 januari 2026 verplicht de GACS-wetgeving grote energieverbruikers tot structurele rapportage en verduurzaming. Klinkt complex maar dat hoeft het niet te zijn. Censo helpt je begrijpen wat er van je organisatie wordt verwacht, en zorgt dat je er op tijd klaar voor bent.
.webp)
Wat is een GACS?
GACS staat voor Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem. Het is de slimme sturing achter je technische installaties: verwarming, ventilatie, airco en verlichting. Het systeem stuurt die installaties automatisch aan, meet continu wat ze doen en analyseert waar het beter kan. Je kunt het zien als het brein boven je bestaande gebouwbeheersysteem (GBS). Het doel is tweeledig: minder energie verspillen en een prettiger binnenklimaat. Het systeem verzamelt doorlopend data over je verbruik en gebruikt die om je installaties efficiënter te laten draaien. Zo voorkom je dat je stookt of koelt terwijl het niet nodig is.
Geldt de GACS-verplichting voor jouw gebouw?
De verplichting geldt voor alle utiliteitsgebouwen: van kantoor tot fabriek, van school tot hotel. Alle utiliteitsgebouwen met een verwarmings- of airconditioningsysteem boven de vermogensgrens.
Je gebouw heeft een systeem ≥ 290 kW
De GACS-verplichting is van kracht per 1 januari 2026. Censo helpt je bepalen waar je nu staat en wat er nodig is om te voldoen:
- Nulmeting: voldoet je huidige GACS/GBS al aan de eisen?
- Actieplan per gebouw of vestiging
- Begeleiding tot en met oplevering en documentatie
Je systeem zit tussen 70 en 290 kW
De drempel wordt verlaagd naar 70 kW, uiterlijk in 2029–2030. Nu alvast beginnen loont: wie zijn installatie nu in kaart brengt, staat straks niet voor verrassingen.
- Vrijwillig starten is technisch en financieel slim
- Verhoog je SRI-score (Smart Readiness Indicator) alvast
- Combineer met andere EPBD-verplichtingen
Je huurt je gebouw
Ben je huurder? Stem dan goed af met de eigenaar. De verantwoordelijkheid is verdeeld:
- Gebouweigenaar: verantwoordelijk voor het GACS-systeem zelf
- Huurder: verantwoordelijk voor gebruik en eventuele proces-aanpassingen
- Maak afspraken vast in de huurovereenkomst
Je systeem is kleiner dan 70 kW
De GACS-verplichting geldt op dit moment niet voor jouw gebouw. Maar let op andere energiewetgeving die wél al van toepassing kan zijn:
- Energiebesparingsplicht (EBS) bij > 50.000 kWh/jaar
- EED-audit voor grotere organisaties
- EML-rapportage via het RVO
Wat levert het jou op?
Wet naleven
Je voldoet aan de wet en voorkomt boetes.
Meer comfort
Een stabiel, aangenaam binnenklimaat. Fijn voor iedereen die in het gebouw werkt.
Lager energieverbruik
Met beter inzicht en automatische optimalisatie gaat je verbruik flink omlaag. In de praktijk zien we besparingen van 15% tot 35%.
Lagere energiekosten
Een goed GACS bespaart actief energie doordat het de systemen continu analyseert en bijstuurt op basis van werkelijk verbruik.
Inzicht per locatie
Met Censo.live weet je precies hoeveel energie je verbruikt per locatie.
Basis voor verduurzaming
De inzichten vormen de basis voor verdere verduurzaming én CSRD-rapportage. Hiermee versterk je je positie op de vastgoedmarkt.
Zo werken we samen
Je hoeft de vereisten niet zelf uit te zoeken. Censo begeleidt je van eerste inventarisatie tot opgeleverd systeem.
We checken welke gebouwen onder de GACS-verplichting vallen.
Per locatie kijken we naar het nominale vermogen van de verwarmings- en airconditioningssystemen. Zo weet je direct waar je staat en welke deadlines voor jou gelden.
Nulmeting: voldoet je huidige GACS/GBS al?
We toetsen je bestaande systemen aan de NEN-EN-ISO 52120-norm. In veel gevallen zijn aanpassingen nodig. We brengen in kaart wat precies en wat dat kost.
We stellen een actieplan op per gebouw
We adviseren welke GACS-functionaliteiten toegevoegd of vervangen moeten worden, rekening houdend met bestaande installaties, budget en planning.
We checken of je in aanmerking komt voor subsidie
We checken of je in aanmerking komt voor regelingen zoals de EIA of SDE++, en of eencertificering als WEii zinvol is om aan te tonen dat je op koers ligt.
Van advies tot realisatie en documentatie
We begeleiden de uitvoering en zorgen dat je aantoonbaar voldoet aan de wettelijke eisen. Via Censo.live houden we bij welke gebouwen compliant zijn.
Vraag een vrijblijvend adviesgesprek aan
Voldoen aan wetgeving kan complex en overweldigend aanvoelen. Laat Censo je daarom helpen. Helder en simpel. Zo is dat onderdeel geregeld en kun jij je focussen op je bedrijf.
Wil je meer weten over wetgeving?
De GACS-wetgeving is slechts één onderdeel voor de nieuwe energiewetgeving voor bedrijven.
Bekijk het volledige overzicht.
Veelgestelde vragen over de energiebesparingsplicht
Kom je er niet uit? Neem contact op en we helpen je graag.
De energiebesparingsplicht verplicht bedrijven en instellingen om alle energiebesparende maatregelen door te voeren die zich binnen een bepaalde termijn terugverdienen. De plicht geldt voor organisaties die per jaar meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas verbruiken.
Per 1 juli 2027 wordt de terugverdientijd verruimd van 5 naar 7 jaar. Meer maatregelen worden daarmee verplicht. Ook worden de rapportages eenvoudiger en het toezicht sterker. De nieuwe Erkende Maatregelenlijst (EML) wordt begin 2027 gepubliceerd.
Je rapporteert eens in de vier jaar via het eLoket van het RVO welke maatregelen je hebt genomen. De deadline van de volgende rapportageronde is december 2027. Censo kan je hierbij helpen.
Ze vullen elkaar aan. De EED is een rapportage waarin je je energieverbruik in beeld brengt: per locatie en op concernniveau. De energiebesparingsplicht zegt: alles wat je daarvan rendabel kunt aanpakken, moet je ook echt aanpakken. De Erkende Maatregelenlijst is daarbij je gereedschapskist: een kant-en-klare lijst per branche waarmee je laat zien dat je voldoet.
Het toezicht ligt bij gemeenten en omgevingsdiensten als bevoegd gezag. Bij niet-naleving kan een dwangsom volgen. Per 2027 wordt het toezicht aangescherpt.
5.000+ organisaties worden ontzorgd door Censo
Wat kunnen we
voor je betekenen?
Even sparren? Plan vrijblijvend een gesprek in. We staan voor je klaar.