Grip op energie in 2026: risico’s, verplichtingen en kansen

De energietransitie brengt ook dit jaar nieuwe eisen met zich mee. Zowel nieuwe verplichtingen als aanscherpingen op bestaande wet- en regelgeving maken het allemaal complexer. Tegelijkertijd bieden ze ook kansen. Welke moet je pakken en welke kun je benutten?

Verplichting voor energielabel C

Vanaf 2023 geldt een verplicht energielabel C voor kantoren van minimaal 100 m2 om als kantoor gebruikt te mogen worden. Vanaf 2026 vallen monumenten ook onder deze verplichting. Bij ingrijpende renovaties, verhuur of verkoop wordt hier actief op gecontroleerd. Zonder label C mag een pand niet meer als kantoor gebruikt worden.

Heb je nog geen energielabel C en ga je in 2026 renoveren of verbouwen? Denk er dan aan om direct energiebesparende maatregelen te nemen bij je renovatie of verbouwing. De Censo duurzaamheidsscan brengt ook energiebesparende mogelijkheden in kaart die je energielabel kan verbeteren. Wil je je gebouw opnieuw (EPC) labelen, dan kan dat ook via ons!

En nog mooier, met zo’n duurzaamheidsscan krijg je ook direct inzicht in je besparingspotentieel op energiekosten. Dt leidt niet alleen tot lagere energiekosten, maar ook tot een prettiger binnenklimaat (zoals betere temperatuur en ventilatie) én een hogere vastgoedwaarde. Mooi meegenomen.

Meer verplichtingen voor zonnepanelen, laadpalen en batterijen (EPBD IV)

Door de implementatie EPBB III via Nederlandse wetgeving (Omgevingswet /  Bbl) worden de eisen steeds strenger. De volgende stap is EPBD IV welke vanaf 2027 verder zal worden geimplementeerd. Dit betekent concreet dat er nieuwe verplichtingen komen voor nieuwe gebouwen vanaf 250 m2, bestaande gebouwen vanaf 500 m2 en bouwbedrijven & ontwikkelaars van nieuwe projecten:

• De Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG) norm wordt aangescherpt tot Zero Emissions Buildings (ZEB) norm, die kijkt naar Isolatie, installaties, geen aardgas en hernieuwbare energie.
• Opslag zoals een batterij gaat positief meetellen in de energieprestatieberekeningen van je Energielabel (EPC-score)
• Verplichting van zonne-energie in en op gebouwen; voor bestaande bouwindien technisch en financieel haalbaar
• Toegankelijkheid duurzame mobiliteit vergroten door verplichting:
  • Utiliteitsgebouw met >20 parkeerplaatsen: minimaal 1 oplaadpunt voor elke 10 parkeerplaatsen;
  • Kantoren: minimaal 1 oplaadpunt voor elke 2 autoparkeerplaatsen;
  • Woongebouwen: minimaal 1 oplaadpunt vanaf 3 autoparkeerplaatsen;
  • Andere gebouwen: minimaal 1 oplaadpunt per 5 autoparkeerplaatsen;
  • Fietsparkeerplaatsen: minimaal 15% van de gemiddelde totale gebruikerscapaciteit van het gebouw.

Voldoe je hier nog niet aan? Dan helpen je graag met advies, ontwerp én realisatie van zonnepanelen, laadpalen en/of batterijen. En dan denk je nu: dat zijn flinke investeringen, logisch. Daarom kijken we graag mee naar het totaalplaatje, inclusief subsidies en potentiële besparingen op (energie)kosten. Zo wordt je gebouw nóg toekomstbestendiger en wordt de investering ineens interessanter.

Meer rapportage en transparantie over energieprestaties

Er komt meer nadruk op transparantie, aantoonbaarheid en rapportage van aantoonbare energieprestaties. Bij verkoop, verhuur of renovatie van een gebouw moet je hier extra scherp op zijn. Energielabels en WEii scores worden in deze situaties verplicht en rapportages wegen zwaarder mee. Monitoring en inzicht worden hiermee steeds belangrijker.

En laat dat nu precies zijn waar wij dagelijks mee werken bij Censo. Met Censo.live heb je continu inzicht in je energieverbruik. We helpen onze klanten met rapportages en structurele monitoring van prestaties. Zo krijg je helder overzicht van energiestromen én concrete aanknopingspunten om te optimaliseren en besparen.

Verder verandert per 11-10-'26 de EED rapportageverplichting. Deze verplichting wordt afhankelijk van je totale energieverbruik in Joule (J), inclusief brandstof vervoer in eigen beheer.

Slimme sturing op klimaatinstallaties (GACS)

Vanaf 1 januari 2026 is een GACS verplicht voor gebouwen met een verwarmings- of koelsysteem met een thermisch vermogen groter dan 290 kW. Zo’n GACS zorgt voor continue meting, registratie en sturing van je klimaatinstallatie. Meten, registreren en bijsturen wordt hiermee de norm.

Heb jij een klimaatinstallatie groter dan 290 kW maar nog geen GACS? Dan hoef je gelukkig niet je bestaande installatie te vervangen. Bij Censo bieden we slimme software op bestaande installaties met een Gebouwbeheerssysteem (GBS). Mooie bijkomstigheid: je installatie draait hierdoor efficiënter. Met deze slimme sturing bespaar je minimaal 10-40% op je energie- en klimaatkosten.

Het volle stroomnet is geen toekomstscenario meer, maar dagelijkse realiteit. Netcongestie vraagt om slimme oplossingen — en die ontstaan nu. Mogelijk bieden ze ook kansen voor jouw onderneming.

Samenwerken in lokale energiehubs

Een energiehub is een lokale samenwerking waarin bedrijven (en soms ook inwoners) gezamenlijk energie opwekken, delen, opslaan en flexibel gebruiken. Zo:

• maak je efficiënter gebruik van het energienet
• verminder je de druk op het net
• verklein je de afhankelijkheid van het energienet

Met een energiehub maak je een grote versnelling in verduurzaming en de energietransitie.

Heb je interesse in zo’n samenwerking of word je hiervoor uitgenodigd? Wij adviseren en begeleiden je graag bij het opzetten en uitvoeren van energiehubs — van eerste analyse tot samenwerking in de praktijk. Pak jij deze kans op netflexibiliteit, kostenbesparing en betere benutting van lokale opwek?

Cable pooling: meer uit één aansluiting

Energiewetgeving is er niet alleen voor verplichtingen, maar ook voor verruiming en vooruitgang. Vanaf 2026 maakt de nieuwe Energiewet het mogelijk dat meerdere gebruikers gebruik kunnen maken van één aansluiting. Dat scheelt ruimte op het volle stroomnet en zorgt voor efficiënter gebruik van bestaande infrastructuur.

Cable pooling is interessant voor ondernemers die graag willen uitbreiden op (naastgelegen) percelen. Of capaciteit over heeft en dit onder voorwaarden beschikbaar wil stellen aan zijn buurman - ondernemer die geen capaciteit krijgt vanuit de netbeheerder. Je bespaart op aansluitkosten én maakt snellere realisatie van projecten mogelijk, met minder beperkingen door netcongestie.

Zie jij kansen voor jouw bedrijf met cable pooling? Wij begeleiden het volledige traject: technisch, juridisch én praktisch.

Wat wordt de route voor jouw bedrijf in 2026?

We moeten allemaal stappen zetten in de energietransitie. En het liefst niet ten koste van je bedrijf, maar juist in het voordeel ervan. Dat vraagt om overzicht en slimme keuzes. 

Censo helpt je vooruit te kijken en grip te houden op je energie — als beste dienstverlener in de energietransitie. Wil je weten welke risico’s aandacht vragen en waar kansen liggen voor jouw bedrijf? Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek.